Σήκω, καημένε Αλή πασά, και βάλε το φακιόλι να δης και την Βασιλική που σκλάβα πάει στην Πόλη।Η περιβόητη Βασιλική Κίτσου Κονταξή ήταν η τελευταία παντοδύναμη χριστιανή ερωμένη του Αλή πασά। Από τις Φιλιάτες Ηπείρου η καταγωγή της, γνωστή για την καταπληκτική ομορφιά της, έπεσε το 1816, αμέσως μετά τη σφαγή του Γαρδικιού, στα δίχτυα του γηραιού τότε Αλή πασά και έζησε μαζί του μέχρι τον θάνατό του। Ο γεροξεκούτης τότε Αλή πασάς, την ερωτεύτηκε τόσο πολύ που της έκανε όλα τα χατίρια।Δεν την υποχρέωσε να αλλαξοπιστήσει, όπως έκανε με όλες τις γυναίκες του χαρεμιού του, αλλά αντίθετα της επέτρεψε να διατηρεί παρεκκλήσι και εικόνες μέσα στο σεράι। Χάρις στην επιρροή της βοηθούσε όσο μπορούσε τους χριστιανούς। Ακολούθησε τον Αλή στο νησάκι της λίμνης και μοιράστηκε μαζί του τις τελευταίες του στιγμές, όπως έκανε 124 χρόνια αργότερα το 1945, η Εύα Μπράουν του Χίτλερ। Δύο μήνες μετά την εκτέλεση του Αλή, σις 19 Μαρτίου 1822, οδηγήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τον Θανάση Βάγια, που λέγεται ότι , όχι μόνο από τότε έγινε εραστής της, αλλά ήταν και ο άνθρωπος που την απήγαγε από το χωριό της για να την προσφέρει στον Αλή πασά। Αρχικά εγκαταστάθηκε στο Πατριαρχείο, μέχρι το 1828, υπό την προστασία του πατριάρχη। Κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828 εξορίστηκε στην Προύσσα, αλλά πάλι με ενέργειες του πατριάρχη απελευθερώθηκε τον επόμενο χρόνο, γύρισε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στο χωριό Κατοχή Μεσολογγίου। Πέθανε στο Αιτωλικό το 1835, στα 42 της χρόνια.
Αργότερα περίπου το 1800 π.χ. ως γενάρχης τους αναφέρεται ο γιος του Θεού Δία και της Νιόβης ΠΕΛΑΣΓΟΣ. Οι κάτοικοι της περιοχής αυτοαποκαλούντο «ΠΡΟΣΕΛΗΝΟΙ», γιατί θεωρούσαν ότι οι πρόγονοί τους εμφανίστηκαν εκεί, πριν ακόμα η Σελήνη ξεκινήσει την τροχιά της στο διάστημα. Ως γιοι του Πελασγού αναφέρονται ο Λυκάων ο οποίος έγινε βασιλιάς της Αρχαίας Αρκαδίας και ο ΤΗΜΕΝΟΣ ο οποίος πήρε ως κλήρο από τον πατέρα του τη «συνοριακή του Βασιλείου» περιοχή της Αρχαίας Στυμφαλίας. Πρώτος οικιστής της περιοχής μας επομένως είναι ο Τήμενος ο οποίος έχτισε την αρχέγονη πελασγική πολιτεία – σύμφωνα με ιστορικές πηγές- στην περιοχή ανάμεσα στο ύψωμα που σήμερα ονομάζουμε «κουρκούλα» και στο ξωκλήσι των Αγ.Θεοδώρων νοτιοδυτικά του σημερινού χωριού Ψάρι. 
Σύμφωνα με την παράδοση σε αυτήν την πολιτεία γεννήθηκε η 
Ο ημίθεος Ηρακλής την εποχή του Στύμφηλου πραγματοποίησε τον έκτο του άθλο, θανατώνοντας και εκδιώκοντας τις Στυμφαλίδες όρνιθες που αποτελούσαν το φόβητρο της περιοχής. Μετά τον άθλο του αυτό παρέμεινε για αρκετό διάστημα στη Στυμφαλία και σύμφωνα με την μυθολογία συνευρέθη με την κόρη του βασιλιά Στύμφηλου, Παρθενόπη με την οποία απέκτησε ένα γιο τον ΕΥΗΡΗ. Οι απόγονοι του βασιλιά Στύμφηλου, αρχής γενομένης από τον δισέγγονό του ΙΠΠΟΘΟΥ, υπήρξαν επί δεκατέσσερις (14) συνεχείς γενεές βασιλείς όλης της Αρκαδίας (Ιππόθους, Αίπυτος Β΄, Κύψελος, Ολαίας, Βουκολίων, Φίαλος, Σίμος, Πόμπος, Αιγινήτης, Πολυμήστορας, Αίχμις, Αριστοκράτης Α΄, Ικέτας, Αριστοκράτης Β΄) Οι Στυμφάλιοι ορεσίβιοι όντες, ήταν λαός πολεμικός και σκληροτράχηλος. Αναφέρονται στην Ιλιάδα του Ομήρου ως «αγχιμαχηταί» (δηλαδή μαχητές για μάχες σώμα με σώμα) κατά τη διάρκεια του Τρωϊκού πολέμου στον οποίο έλαβαν μέρος υπό τις οδηγίες του Τεγεάτη βασιλιά των Αρκάδων Αγαπήνωρα, δέκα γενεές μετά τον Πελασγό. Αναφέρονται επίσης ως «βαληνηφάγοι» (είχαν ως τροφή τα βελανίδια) σε χρησμό της Πυθίας. Υπήρξαν μισθοφόροι ξένων στρατών ιδιαίτερη δε μνεία γίνεται στη συμμετοχή χιλίων Στυμφαλίων οπλιτών υπό τον Στρατηγό Σοφαίνετο στην «
Μετά τα δεινά των Τούρκων το Ψάρι όπως και η περισσότερη Πελοπόννησος, υπέστη και τα δεινά του κατά το έτος 1824 εμφυλίου πολέμου. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι τον Δεκέμβρη αυτού του έτους, οι κυβερνητικοί Νάκος Πανουργιάς και Γεώργιος Διοβουνιώτης με το στρατό τους, βρισκόντουσαν στο αντικυβερνητικό Ψάρι προς «επιβολή της έννομης τάξης». Είχε προηγηθεί ο καπετάν Γιάννης Γκούρας ο οποίος την 1/12/1824 πέρασε από το Ψάρι και το καταλήστευσε, όπως προκύπτει από παράπονα των προεστών του χωριού προς την Κυβέρνηση. Ο Μπαρμπα Γιάννης ο Μακρυγιάννης γράφει στα απομνημονεύματά του για μια έγκυο γυναίκα στη Ντούσια (Κεφαλάρι) που αναγκάστηκε να φύγει από το κυνήγημα των κυβερνητικών με το παιδί μισογεννημένο και πέθανε στη χιονισμένη Τζήρια (Κυλλήνη). Όλα καλά τα ‘γραψε ο Μπάρμπα-Γιάννης. Ξέχασε όμως ένα βασικό … Επικεφαλής αυτών που κυνηγούσαν εγκύους και μικρά παιδιά στο Ψάρι, την Ντούσια και τ’ άλλα χωριά της Στυμφαλίας ήταν ο ίδιος… με τις οδηγίες βέβαια του μεγάλου «πατριώτη» Κωλέττη… Αφού πέρασαν κι αυτά – όπως όλα στη ζωή τα σπρώχνει ο χρόνος- κατέφτασε ο Ιμπραήμ. Τρείς μέρες πολέμαγε ο Ιμπραήμ τις σπηλιές των Αγίων Θεοδώρων στο Ψάρι και το Καλιάνι για να κάψει τους κλεισμένους μέσα κατοίκους των δύο χωριών. Ο ίδιος στεκόταν «αντίκρυ του βράχου κατάκαμπα» όπως χαρακτηριστικά γράφει ο υπασπιστής του Κολοκοτρώνη, Φωτάκος και με ουρλιαχτά παρότρυνε το ασκέρι του. Δεν κατάφερε τίποτα εξ’ αιτίας της σθεναρής αντίστασης των κατοίκων και ξέσπασε την οργή του, στα σπίτια του Ψαρίου και στα σιτάρια του κάμπου… ΄Ηταν Ιούνιος του 1826. Επιτέλους όμως ήρθε η ΛΕΥΤΕΡΙΑ… ΄Ετσι τον Δεκέμβρη του 1828 ανοίγει για πρώτη φορά Σχολείο στο Ψάρι. Πρώτος διδάσκαλος ο Νικόλαος Μπουλούκος.Το Ψάρι έζησε έκτοτε έναν αιώνα ελευθερίας και καθημερινής προσπάθειας για επιβίωση.
