ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ

Μαγδαληνή Μαυρογένους, η γνωστή μας από τα σχολικά χρόνια Μαντώ।Κόρη του πλούσιου μεγαλέμπορου της Τεργέστης Νικολάου Μαυρογένους, φαναριώτικης καταγωγής.
Μεγάλωσε στην Τεργέστη όπου την οδήγησε ο πατέρας της, σπαθάριος του Μαυρογένους, ύστερα από τον αποκεφαλισμό του οσποδάρου από τον σουλτάνο Σελίμ, και μορφώθηκε με επιμέλεια। Μιλούσε γαλλικά και ιταλικά। Είναι προικισμένη με έναν γλυκύτατο χαρακτήρα। Αλλά όταν μιλάει για την ελευθερία της πατρίδας της, φλογίζεται, η συζήτηση ζωντανεύει και τα λόγια της κυλάνε με μία φυσική ευγλωτία που σου κρατούν την ανάσα।
Μόλις ξέσπασε η Επανάσταση, κατέβηκε στην Ελλάδα, εγκαταστάθηκε στην Μύκονο, τόπο καταγωγής της μητέρας της, συγκρότησε στόλο με δικά της έξοδα και άρχισε ναυτικές επιδρομές σε βάρος των Τούρκων και των πειρατών। Στην συνέχεια σχημάτισε δικό της στρατιωτικό σώμα, από 800 άνδρες και ντυμένη ανδρικά έλαβε μέρος σε πολλές μάχες। Για την δράση της αυτή, της απενεμήθη ο βαθμός του αντιστρατήγου.
Λεπτή, ψηλή, όχι τόσο όμορφη, ηλικίας μεταξύ 25 και 35 ετών। Λέγεται ότι διατηρούσε ερωτική σχέση με τον Δημήτριο Υψηλάντη, ο οποίος της είχε υποσχεθεί γάμο, αλλά άρχισαν να παίρνουν και να δίνουν τα κουτσομπολιά, ότι στο Ναύπλιο, όπου είχε εγκατασταθεί, τα έφτιαξε με το Άγγλο Edward Blaquiere, τον Βλακέρο, όπως τον αποκαλούσαν οι Έλληνες , που έφερε την πρώτη δόση του δανείου στην Ελλάδα και σαν το έμαθε, τελευταίος, όπως ήταν φυσικό, ο Υψηλάντης: επικράθη πάρα πολύ και απεφάσισε να πάρη τον λόγον του οπίσω, όπου είχε δώσει προς αυτήν πριν ανακαλύψει τας μετά του κυρίου Βλακέρου σχέσεις της। Αλήθεια, ψέματα, κουτσομπολιά ή πραγματικότητα δεν θα το μάθουμε ποτέ। Ίσως και να παρεξηγήθηκε η στάση της και η συμπεριφορά της, να κάνει την εποχή εκείνη παρέα με έναν Άγγλο ευγενή, δεδομένου ότι και ευρωπαική παιδεία διέθετε και πολλές ξένες γλώσσες γνώριζε και ήταν φυσικό να δημιούργησε κάποια κοινωνική σχέση। Τώρα, αν αυτή η σχέση εξελίχθηκε σε ερωτική, κανείς δεν το ξέρει σίγουρα। Πάντως τα αυστηρά ήθη της επαναστατικής περιόδου, δεν επέτρεπαν κανενός είδους ελευθεριότητα στη γυναίκα। Τα ελληνικά ήθη δεν απείχαν και πολύ από τα τουρκικά, που ήθελαν τη γυναίκα κλεισμένη στο σπίτι। Είναι αλήθεια, ότι τη φήμη αυτή μεταφέρει ο ιστορικός Τρικούπης, στον γαμπρό του Μαυροκορδάτο। Είναι επίσης γεγονός ότι από τότε άρχισε ο διωγμός της। Πρώτα βάζουν φωτιά στο σπίτι της στο Ναύπλιο και μετέπειτα συλλαμβάνεται με διαταγή του Κωλέττη και στέλνεται στη Μύκονο, για να καταλήξει στην Πάρο και να πεθάνει θεόφτωχη। Υπάρχουν αναφορές της προς το Βουλευτικό, με τις οποίες ζητάει από την κυβέρνηση οικονομική βοήθεια για να ζήσει। Η Κυβέρνηση εγκρίνει την παροχή βοηθήματος προς την Μαντώ: διά λόγον ευχαριστήσεως δια τας προς την Πατρίδαν και το Έθνος εκδουλεύσεις της κυρίας Μαντούς Μαυρογένη।
Μεταγενέστερες όμως αιτήσεις της: να λάβη πρόνοιαν η Διοίκησις να εξοικονομήση και αυτήν δυστυχούσαν ήδη, δυστυχώς απερρίφθησαν μετά πολλών βαίων। Οι απορριπτικές αυτές αποφάσεις της κυβέρνησης του κ। Κωλέττη και λοιπών, είναι οι δάφνες που εδικαιούτο, που η πατρίδα της όφειλε και τώρα της αρνιόταν, για την συμμετοχή της στον Αγώνα। Αρνήθηκαν τη βοήθεια σε ποιά; Στην ηρωίδα, στην πάμπλουτη Ελληνίδα, που την κατάντησαν ζητιάνα, να παρακαλάει για ένα κομμάτι ψωμί, στη γυναίκα που διέθεσε όλη την τεράστια περιουσία της για την ελευθερία της Ελλάδας, αγοράζοντας και εξοπλίζοντας δέκα πολεμικά πλοία και σχηματίζοντας στρατιωτικό σώμα, από 16 λόχους, πολεμώντας με τους άνδρες, σαν άνδρας।
Φαρμακωμένη, πικραμένη, ζώντας από την ελεημοσύνη των συγγενών της, τη βρήκε ο θάνατος στην Πάρο,όπου και την έθαψαν στον περίβολο της εκκλησίας της Εκατονταπυλιανής.
Ο Blaquiere Edward στα απομνημονεύματά του γράφει: Αυτή η ενδιαφέρουσα γυναίκα, αφού ξόδεψε το σύνολο της περιουσίας της στην ελληνική υπόθεση, απόμεινε μονάχα με τον πατριωτισμό και την αγάπη προς την πατρίδα, που, όπως πιστεύω, και πεντακάθαρος είναι και αφιλοκερδής।Μου έκανε εντύπωδη κατά τις συνομιλίες μας η σοβαρότητα των αισθημάτων της, καθώς και η φιλοδοξία της να δει τους Έλληνες ενωμένους.

ΟΤΟ ΦΟΝ ΜΠΙΣΜΑΡΚ 1815- 1898

Με κακούς νόμους και καλούς δημόσιους λειτουργούς είναι ακόμα δυνατόν να κυβερνήσεις. Με κακούς δημόσιους λειτουργούς όμως, ούτε οι καλύτεροι νόμοι δεν μπορούν να βοηθήσουν.

Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού.

Ποτέ μην πιστεύεις τίποτε στην πολιτική, μέχρι να διαψευσθεί επίσημα.

Αν ξαναγίνει πόλεμος στην Ευρώπη, θα ξεκινήσει από κάποια μαλακία στα Βαλκάνια.

Τα μεγάλα σύγχρονα ζητήματα δεν θα διευθετηθούν με ομιλίες και αποφάσεις της πλειοψηφίας, αλλά με σίδερο και αίμα.

Υπάρχει Θεία Πρόνοια που προστατεύει τους ηλίθιους, τα παιδιά, τους μεθυσμένους και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πάουλο Κοέλο

Αν θες κάτι με όλη σου την ψυχή, το σύμπαν θα συνωμοτήσει για να σε βοηθήσει να το πετύχεις.

Ο δρόμος του προσκυνήματος είναι ο δρόμος των κοινών ανθρώπων.

Πνίγεσαι όχι αν πέσεις στο ποτάμι, αλλά αν παραμείνεις βυθισμένος σ' αυτό.

Κάθε ευλογία που παραμελείται, γίνεται κατάρα.

Ο Θεός κρίνει το δέντρο από τους καρπούς, όχι από τις ρίζες.

Μπορείς να τυφλωθείς, αν βλέπεις όλες τις μέρες ίδιες. Κάθε μέρα είναι διαφορετική, κάθε μέρα φέρνει ένα δικό της θαύμα. Το ζήτημα είναι να δώσεις προσοχή στο θαύμα.

Να είσαι γενναίος. Ρισκάρισε. Δεν υπάρχει υποκατάστατο για την εμπειρία.

Το γνωρίζετε ότι ο πρωτομάρτυρας Στέφανος δολοφονήθηκε από τον Παύλο;

Ο Στέφανος ομιλεί για τα πιστεύω του। Η σκηνή ξαφνικά μεταβάλλεται σε δικαστήριο। Χιλιάδες γροθιές υψώνονται στον αέρα। Στη στιγμή, αρπάζουν τον Στέφανο, τον σέρνουν, μεσ΄από στενούς δρόμους της αγοράς, στον τόπο των συνεδριάσεων του Συνεδρίου, στην αυλή του Ναού, όπου, καθισμένοι σε ημικύκλιο, ήταν συναθροισμένοι οι πατέρες του Ισραήλ। Να διαστρέψουν τα λόγια του, δεν ήταν δύσκολο। Για μια ακόμη φορά ο Στέφανος προσαρμόζει την μασσιανική αντίληψη στην ιστορική της συνάρτηση και τελειώνει με την φοβερή κατηγορία: (Νυν υμείς προδόται και φονείς γεγένησθε)। Ξέσπασμα θυμού και τρίξιμο των δοντιών γεμίζουν την αίθουσα। Ο Στέφανος στέκεται ακίνητος, βυθισμένος σε έκσταση και ατενίζει προς τα πάνω। Ο αρχιερεύς, ο άκαμπτος Καιάφας (16-32 μ।χ),ήθελε να κάμει ψηφοφορία। Ένοχος η αθώος; Ο Σαύλος (Παύλος), που είχε δικαίωμα ψήφου,(Πράξ.κστ΄,10)και, ως νομοδιδάσκαλος, ήταν μέλος του Συνεδρίου, ήταν έτοιμος να ρίξει την ψήφο του στην κάλπη। Αλλά δεν χρειαζόταν πια। Εβραίοι από όλες τις συναγωγές έσερναν ήδη τον νεαρόν ήρωα έξω απ΄την αίθουσα, προς την πύλη της Δαμασκού। Ο τόπος του λιθοβολισμού ήταν κάτι σαν προσκήνιο, δυό οργιές ύψος। Ο Σαύλος (Παύλος), είχε ορμήσει έξω μαζί τους, και, ως μόνος νομοδιδάσκαλος, ήταν επόπτης στην φονική πράξη। Οπρώτος επόπτης έδωσε του Στεφάνου μια σπρωξιά και τον ξάπλωσε ανάσκελα χάμω। Εκείνος προσπάθησε να γυρίσει με την πλάτη του προς τα πάνω, αλλ΄αυτός (Παύλος) τον γύρισε ανάσκελα। Ύστερα, ο δεύτερος επόπτης πήρε μια πέτρα, και με όλη του την δύναμη την έρριξε πάνω στην καρδιά του, δεν κατόρθωσε όμως να τον αφήσει στον τόπο। Τώρα σύμφωνα με τον Νόμο (Δευτερ।ιζ΄7), ερχόταν η σειρά του όχλου। Οι άνδρες άφηναν τα λευκά τους ιμάτια στα πόδια του Σαύλου,(Παύλου), για να μην εμποδίζονται στο αιματοβαμμένο έργο τους। Ο Στέφανος, συγκεντρώνοντας τις τελευταίες του δυνάμεις, σηκώθηκε όρθιος। Ανοίγοντας τα χέρια του και γυρίζοντας το βλέμμα του προς τον ουρανό, άρχισε να προσεύχεται: Κύριε Ιησού, δέξαι το πνεύμα μου। Οι πρώτες πέτρες σφύριξαν στον αέρα। Ο νεαρός ήρωας έπεσε στα γόνατα। Με το κτυπημένο του μάτι γυρισμένο προς τον Σαύλο,(Παύλο), μέσα στην κοσμοχαλασιά του πετροβολήματος άφησε μια φωνή που συνεκλόνιζε λες την ψυχή: Κύριε, μη στήσης αυτοίς την αμαρτίαν ταύτην। Το έργο είχε συμπληρωθεί। Ο ήρωας ,νεκρός, έπλεε στο αίμα του। Ο Σαύλος,(Παύλος), ήταν ευχαριστημένος, είχε σκοτώσει διαφωνούντα.
JOSEPH HOLZNER ΠΑΥΛΟΣ
Μετάφρασις Αρχιμ। ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ ΚΟΤΣΩΝΗ
Καθηγητού πανεπιστημίου

ΠΑΠΟΥΛΑΚΟΣ

Χρήστος Παναγιωτόπουλος ή Χριστοπανάγος 1790_1863 ο οποίος στα εξήντα πέντε του άρχισε κήρυγμα κατά της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος του Βασιλιά Οθωνα και των Άγγλων. Είχε αυτοχειροτονηθεί καλόγερος ,είχε ι ιδρύσει μια σκήτη κι ένα ναό ,περιόδευε πόλεις και χωριά .Με πύρινα κηρύγματα συνέπαιρνε τους απλούς κληρικούς και το λαό. Οι οπαδοί του πλήθαιναν κι όπου πήγαινε τον ακολουθούσαν χιλιάδες φανατικοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί, οι οποίοι τον αποκαλούσαν Παπουλάκο.Οι ηγήτορες της Εκκλησίας της Ελλάδος και του παλατιού τρόμαξαν από την επιρροή του και τη λαϊκή θερμή στήριξη. Με συνοδική διαταγή του απαγορεύτηκε το κήρυγμα, αλλά οι πιστοί του εξεγέρθηκαν κατά της Εκκλησίας και του βασιλιά Οθωνα Α΄. Τότε στρατιωτικά αποσπάσματα τέθηκαν σε καταδίωξή του. Ο Παπουλάκος προδόθηκε από έμπιστο του, έναντι αδράς αμοιβής και συνελήφθην ,τον φυλάκισαν στο Ρίο στην Πάτρα και κατόπιν τον έκλεισαν στην μονή της Παναχράντου στην Άνδρο , όπου πέθανε ξεχασμένος στις 18 Γενάρη του 1863. Η διδασκαλία του Παπουλάκου συνοψιζόταν σε τούτο, να ξεσηκωθούν , οι Χριστιανοί κατά των παραβατών της Βίβλου, άσχετα αν αυτοί οι παραβάτες είναι ηγέτες Χριστιανικών Εκκλησιών κι Ομολογιών ή κρατών.

ΝΗΣΤΕΙΑ

Κατά τη διάρκεια των νηστειών, το φαγητό των στεριανών ήταν κυρίως λάχανα με πιπέρι και αλάτι, σαλιγκάρια με σκόρδο, κρεμμύδια ψητά στη χόβολη και μόνο τις γιορτές έριχναν λίγο λάδι। Των νησιωτών, μύδια, αχινοί, χταπόδια। Από την Πέμπτη μέχρι την Κυριακή έμεναν κυριολεκτικά νηστικοί। Κρέας έτρωγαν μόνο του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Δημητρίου, τα Χριστούγεννα και το Πάσχα।
Τη Μεγάλη Σαρακοστή ούτε κρέας, ούτε ψάρια, ούτε λάδι, ούτε αβγά, ούτε τυρί, με συνέπεια στο τέλος της νηστείας να είναι τόσο πολύ εξασθενημένοι, ώστε να μην είναι σε θέση να εργασθούν। Οι φωτισμένοι Έλληνες της εποχής είχαν συλλάβει τις βλαβερές επιπτώσεις της σκληρής νηστείας στην υγεία του λαού και στην οικονομία। Ο Κοραής είχε προτείνει απλοποίηση των νηστειών, αλλά δέχτηκε τα σφοδρά πυρά του ιερατείου। Αλλά και ο ανώνυμος συγγραφέας της Ελληνικής Νομαρχίας, ταυτίζεται με την άποψη του Κοραή: (Αναγκαίον είναι να ολιγοστεύση ο πατριάρχης το πλήθος των εορτών και των νηστειών, επειδή αι μεν εορταί εμποδίζουσι το κέρδος με την αργίαν εις τον λαόν, και αι νηστείαι του αφανίζουν την υγείαν। Όθεν τας μεγάλας εορτάς ημπορούσε να τας διορίση εις όλας τας Κυριακάς , και εις τας άλλας εορτάς να δώση την άδειαν να δουλεύουν। Δια τας σαρακοστάς να τας σμικρύνη και τας περισσοτέρας να τας αποβάλη και τότε ο πτωχός ζη με ολιγώτερα έξοδα και τρέφεται καλλιότερα)।
Η Εκκλησία επιχειρώντας να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, δογματίζοντας ότι ο άνθρωπος είναι φύση αμαρτωλός και το σώμα μολυσμένο από την αμαρτία, κατέληξε στο σόφισμα ότι η ευσέβεια και η πίστη είχε ως μέτρο την αποχή από το φαγητό και συνακόλουθα από κάθε είδους απόλαυση। Το πρότυπο του καλού χριστιανού ήταν ο ακριδοφάγος Άγιος Αντώνιος। Όλα τα άλλα, απαγορεύονται,(φαγητό, γεννετήσιες σχέσεις,απολαύσεις της ζωής, κλπ), και μόνο κατ΄εξαίρεσιν, κατ΄οικονομίαν, όπως το λένε....οι άγιοι πατέρες και σε σπάνιες περιπτώσεις, επιτρέπονται।
(Επειδή οι Τούρκοι αρπάζουν από τους Έλληνες τα πάντα, εκτός από εκείνα που επαρκούν μόλις για να κρατηθούν, η Εκκλησία επέβαλε 200 μέρες τον χρόνο νηστεία। 'Ετσι οι Έλληνες υποσιτίζονται στα δύο τρίτα του χρόνου। Έτσι, συνηθίζοντας στη λιτότητα, με τις σχολαστικές νηστείες, εξασφάλισαν τα μέσα για να χορταίνει ο κλήρος। Οι πιο σκληρές ήταν αυτές του Πάσχα। Πολύ σκληρές ήταν και οι νηστείες του δεκαπενταύγουστου και 40 μέρες πριν τα Χριστούγεννα।Αν αυτό συνέβαινε, γράφει ο Sieber,στους βόρειους λαούς θα αφανιζόταν ολόκληρες περιοχές, σαν να επρόκειτο για εποχή λιμού। Οι Έλληνες, όμως, επιβιώνουν χάρις στις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας τους, γιατί σχεδόν όλον τον χρόνο υπάρχουν λαχανικά για να χορτάσουν την πείνα τους। Ωστόσο τα αποτελέσματα της νηστείας είναι ολοφάνερα στα πρόσωπά τους। Είναι ωχροί και αδύνατοι। Οι Τούρκοι βέβαια χαμογελούν με την βλακεία της θρησκείας των Ελλήνων। Λένε πως σκάβουν μόνοι τους τον λάκκο τους).

Γ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗΣ

Αμα ζήσω, θα τους γαμήσω। Αμα πεθάνω, θα μου κλάσουνε τον μπούτζον!

- Γενναιότατε αδελφέ καπετάν Νικόλα, είδα όσα με γράφεις. Έχει και τουμπλέκια [τουρκικά όργανα του ιππικού] ο πούτσος μου, έχει και τρουμπέτες [ελληνικά όργανα]. Όποια θέλω από τα δυο θα μεταχειρισθώ...

- Γαμώ την πίστιν σας και τον Μωχαμέτη σας. Δεν εντρέπεσθε να ζητείτε «από ημάς» συνθήκην με «έναν» κοντζιά σκατο-Σουλτάν Μαχμούτην -να τον χέσω και αυτόν και τον Βεζίρην σας και τον Εβραίον Σιλιχτάρ Μπόδα την πουτάνα!

- Ιδού οι Έλληνες! Αυτοί σας χέζουν και τώρα και πάντα.

- Οι δυνάμεις σου, στρατηγέ μου, πέσανε πολύ, του λέει ο γιατρός.
- Ο πούτσος μου έπεσε, ωρέ, όχι οι δυνάμεις μου!, του λέει!